Znak aztecki · 11 z 20
Ozomatli: Małpa
Ozomatli, Małpa, jedenasty znak dnia, w kulturze Azteków uchodził za symbol zabawy, sztuki i radości życia. Małpa naśladuje, figluje i zaskakuje, a jej zwinne ruchy przypominały taniec. W mitach o kolejnych słońcach ludzie jednej z dawnych epok zamienili się w małpy, co łączy znak z przemianą i z cienką granicą między powagą a żartem. Znak przypomina, że śmiech i zabawa również należą do porządku świata, a nie są tylko odpoczynkiem od niego. W układzie stron świata znak należy do zachodu. Według Kodeksu Borgia patronem dnia jest Xochipilli, Książę Kwiatów, bóg sztuki, muzyki, tańca, gier i wiosennej radości. Ta para czyni Ozomatli jednym z najbardziej twórczych znaków w całym rachunku. Osoby urodzone w dniu Ozomatli tradycja opisuje jako pomysłowe, dowcipne i obdarzone talentem artystycznym. Często łatwo nawiązują kontakty, umieją rozbawić towarzystwo i rozładować napięcie. Lubią uczyć się przez zabawę i szybko opanowują nowe umiejętności, zwłaszcza związane z ruchem, rękodziełem lub muzyką. Bywają niecierpliwe wobec rutyny i mogą unikać spraw, które wydają się nudne. Wyzwaniem jest konsekwencja w doprowadzaniu dzieł do końca. W dobrym wydaniu znak sprzyja wszystkiemu, co łączy twórczość z radością dzielenia się nią.
Trzynastka 1 Ozomatli
Jedenasty okres trzynastodniowy zaczyna się w dniu 1 Ozomatli, czyli Małpy, a patronuje mu Patecatl, bóg leczniczych ziół i przemiany. Małpa wnosi do tego okresu radość, zabawę i twórczy zapał, a patron równowagę i umiar. Tradycja widzi w nim dobry czas na sztukę, naukę przez zabawę i spotkania towarzyskie, pod warunkiem że lekkość nie przesłania obowiązków.