Kalendarze świata
Kalendarz Majów
Kalendarz Majów to nie jedna rachuba, lecz kilka splecionych ze sobą cykli. Najważniejszy dla odczytu urodzeniowego jest Tzolk'in, czyli 260 dni powstałych z połączenia 13 liczb i 20 nawali, znaków dnia. Nawal dnia Twoich urodzin opisuje charakter, z jakim przychodzisz na świat, a liczba dodaje mu siły albo łagodności. Na tej podstawie układamy też krzyż majański, współczesną formę odczytu złożoną z pięciu pól. Obok znajdziesz datę w Długiej Rachubie i w słonecznym roku Haab. Liczymy tradycyjną rachubę dni, która w górach Gwatemali trwa nieprzerwanie od stuleci i do dziś jest prowadzona przez dziennych kapłanów i kapłanki pod nazwą Cholq'ij. Osobno pokazujemy popularną rachubę Dreamspell, bo wiele osób zna właśnie ją, a warto wiedzieć, że to dwa różne systemy, które zwykle dają różne wyniki dla tej samej daty.
Dziś, 1 listopada 2026
13.0.14.1.3
16 Sak' · kin 23 z 260
Dreamspell: kin 67, Niebieska Ręka Księżycowy (inna rachuba)
Aq'ab'al to chwila między nocą a dniem, gdy ciemność jeszcze trwa, ale niebo zaczyna jaśnieć. Jukateckie Ak'b'al oznacza noc i ciemność, kicze kładzie nacisk na świt, więc nawal ten łączy oba bieguny: to, co ukryte, i to, co dopiero się rodzi. Tradycja wiąże go z nowymi początkami, nadzieją i odnową. Więcej o nawalu Aq'ab'al
Twój nawal urodzenia
Tzolk'in, czyli rachuba 260 dni
Tzolk'in, w języku kicze Cholq'ij, czyli porządek dni, to cykl 260 dni powstały z przeplatania 13 liczb i 20 nawali. Każda kombinacja pojawia się w nim tylko raz, więc każdy dzień ma własny charakter. Długość cyklu odpowiada w przybliżeniu czasowi ciąży, a w górach Gwatemali także rytmowi uprawy kukurydzy od siewu do zbioru. Cholq'ij porządkuje życie rytualne: ajq'ij wybierają według niego dni ceremonii, a dzień 8 B'atz', Wajxaqib' B'atz', w którym tradycyjnie wtajemnicza się nowych ajq'ij, obchodzi się uroczyście do dziś.
Haab, rok słoneczny
Haab to słoneczny rok liczący 365 dni. Składa się z 18 miesięcy po 20 dni, od Pop do Kumk'u, oraz z pięciu dodatkowych dni Wayeb, które tradycja traktowała jako czas zawieszony, wymagający ostrożności i spokoju. Haab nie uwzględnia lat przestępnych, więc powoli przesuwa się względem pór roku. Połączony z Tzolk'in tworzy Rundę Kalendarzową: ta sama para dat wraca dopiero po 18 980 dniach, czyli po 52 latach. Nawal otwierający rok staje się jego patronem, w kicze zwanym Mam, a tę rolę pełnią cztery nawale: Iq', Kej, E i No'j.
Długa Rachuba
Długa Rachuba liczy dni nieprzerwanie od początku obecnej ery, który przypada na rok 3114 p.n.e. Zapisuje się ją pięcioma liczbami: baktun to 144 000 dni, katun 7200 dni, tun 360 dni, winal 20 dni, a kin pojedynczy dzień. Data 13.0.0.0.0, przypadająca w grudniu 2012 roku, oznaczała zamknięcie 13. baktunu, czyli okrągłą rocznicę w rachubie, a nie koniec świata. Inskrypcje majańskie wspominają daty odległe o tysiące lat w przyszłości, więc liczenie trwa dalej, a daty z naszych czasów zaczynają się od 13.0.
Dwadzieścia nawali
Dreamspell to coś innego
Dreamspell, po polsku Zaklęcie Snu, to współczesny system zapoczątkowany przez José Argüellesa w 1987 roku i rozwinięty w kolejnych latach w formę kalendarza do codziennego użytku. Posługuje się 20 pieczęciami słonecznymi o barwnych nazwach, takimi jak Czerwony Smok czy Żółte Słońce, oraz 13 tonami, a każdy dzień otrzymuje w nim numer kin od 1 do 260. Rachuba Dreamspell pomija 29 lutego i zaczyna rok 26 lipca, dlatego biegnie inaczej niż tradycyjny Cholq'ij, a numer kin zwykle nie zgadza się z liczbą i nawalem tego samego dnia w rachubie kicze. To nowa, inspirowana Majami interpretacja, która dla wielu osób jest cennym narzędziem refleksji. Zasługuje na szacunek, ale nie jest kalendarzem Majów, dlatego pokazujemy ją osobno.