Kalendarz Majów · nawal 14 z 20
Nawal I'x
Jaguar, pan nocnej dżungli, w kicze nosi imię I'x, a w jukateckim Ix. Tradycja wiąże ten nawal z Matką Ziemią, z górami, jaskiniami i świętymi miejscami, w których składa się ofiary, a także z kobiecą energią, siłą i magią. Jaguar porusza się bezszelestnie, widzi w ciemności i łączy świat ludzi ze światem duchów, dlatego I'x uchodzi za znak ukrytej mocy i głębokiej intuicji. Osoby urodzone w dniu I'x często są silne, niezależne i odważne. Mają wyczucie miejsc i ludzi, szybko dostrzegają to, co inni przeoczą, i potrafią działać skutecznie, kiedy sytuacja tego wymaga. Tradycja przypisuje im więź z naturą, dar uzdrawiania i zdolności do pracy duchowej, a także dużą wytrwałość w dążeniu do celu. Wyzwaniem bywa nieufność i skrytość. Osoby z tym nawalem mogą chodzić własnymi ścieżkami tak bardzo, że trudno im prosić o pomoc lub dzielić się uczuciami. Czasem siła zamienia się w przebiegłość albo w potrzebę dominowania. W Cholq'ij jest to dzień, w którym czci się Matkę Ziemię, odwiedza święte miejsca w górach i prosi o siłę, o ochronę zwierząt oraz o dobre plony. Tradycja zachęca osoby z tym nawalem, by pamiętały, że jaguar jest najsilniejszy wtedy, gdy zna swoje terytorium i szanuje innych mieszkańców lasu.