W skrócie
- Pozycje Słońca, Księżyca, planet i planetoid liczymy własnym silnikiem astronomicznym, na własnym serwerze.
- Wynik porównaliśmy z NASA JPL Horizons w 8000 pozycjach. Typowa różnica to 0,13 sekundy łuku.
- W kosmogramie pokazujemy stopnie i minuty łuku. Minuta ma 60 sekund, więc nasza niedokładność jest dużo mniejsza niż to, co widać na ekranie.
- Znamy dawne zmiany czasu i położenie 234 900 miejscowości, bo o Ascendencie decyduje dokładna chwila i miejsce.
Porównanie z NASA
Za wzorzec bierzemy NASA JPL Horizons, publiczny system Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA. Podaje położenia ciał Układu Słonecznego, a korzystają z niego astronomowie i zespoły prowadzące sondy kosmiczne.
Wylosowaliśmy 500 chwil z lat 1900-2025, czyli z lat urodzenia żyjących ludzi. Dla każdej policzyliśmy pełny kosmogram tym samym kodem, który liczy kosmogramy na stronie, i zapytaliśmy Horizons o te same ciała w tej samej chwili. Razem 8000 pozycji, ostatni pomiar 17.11.2026.
| Ciało | Typowa różnica | Największa różnica |
|---|---|---|
| Słońce | 0,10 | 0,37 |
| Księżyc | 1,79 | 9,44 |
| Merkury | 0,10 | 0,39 |
| Wenus | 0,10 | 0,37 |
| Mars | 0,10 | 0,35 |
| Jowisz | 0,13 | 0,59 |
| Saturn | 0,12 | 0,59 |
| Uran | 0,19 | 1,34 |
| Neptun | 0,20 | 1,68 |
| Pluton | 0,27 | 0,83 |
| Chiron | 0,10 | 0,47 |
| Ceres | 0,10 | 0,39 |
| Pallas | 0,10 | 0,40 |
| Junona | 0,11 | 0,44 |
| Westa | 0,10 | 0,39 |
| Eris | 0,10 | 0,39 |
Sekunda łuku to 1/3600 stopnia. Dla porównania: tarcza Księżyca w pełni ma około 1865 sekund łuku, a złotówka oglądana z 4,7 kilometra ma jedną.
Największą różnicę ma Księżyc: do 9,44 sekundy łuku. To mniej więcej 1/198 jego tarczy. Księżyc pokonuje taki odcinek w około 17 sekund, czyli szybciej, niż ktokolwiek zapisuje godzinę urodzenia.
Z czego liczymy
- Słońce i planety od Merkurego do Neptuna: teoria VSOP87, opracowana w paryskim Bureau des Longitudes (dziś IMCCE, Obserwatorium Paryskie). Wynik poprawiamy o czas, w jakim światło dociera do Ziemi, o ruch Ziemi i o kołysanie jej osi. Astronomowie nazywają dwie ostatnie poprawki aberracją i nutacją.
- Księżyc: teoria ELP2000-82B w ujęciu Jeana Meeusa.
- Pluton: teoria analityczna z książki „Astronomical Algorithms” Jeana Meeusa.
- Chiron, Ceres, Pallas, Junona, Westa i Eris: tabele położeń pobrane z NASA JPL Horizons.
- Czas: zegary chodzą według obrotu Ziemi, a ten jest nierówny. Różnicę między czasem zegarowym a jednostajnym czasem astronomicznym bierzemy z pomiarów publikowanych przez IERS, a dla dawniejszych lat ze wzorów Espenaka i Meeusa (NASA).
- Ascendent i domy: lokalny czas gwiazdowy dla podanego miejsca. Do wyboru są domy Placidusa, domy równe i całe znaki.
Godzina i miejsce
Ascendent przesuwa się średnio o stopień co cztery minuty, więc pomyłka o godzinę zmienia cały układ domów. Dlatego pilnujemy dwóch rzeczy, na których kalkulatory mylą się najczęściej.
Czas. Od 1900 roku czas urzędowy w Polsce zmieniał się 142 razy. Był czas warszawski, czas letni w latach 40., potem przerwa, znów czas letni w latach 1957-1964 i od 1977 roku do dziś. Korzystamy z bazy stref czasowych IANA, tej samej, na której polegają systemy operacyjne, więc godzinę z aktu urodzenia przeliczamy tak, jak obowiązywała tamtego dnia.
Miejsce. W bazie mamy 234 900 miejscowości z położeniem i strefą czasową, w tym 3866 w Polsce (dane GeoNames). Wpisujesz nazwę, a współrzędne dobieramy sami.
Granice, o których mówimy wprost
- Godzina urodzenia. Żaden program nie będzie dokładniejszy niż godzina, którą mu podasz. Jeśli znasz ją z dokładnością do kwadransa, Ascendent może się różnić o kilka stopni. Gdy jej nie znasz, liczymy niebo na południe i pomijamy Ascendent oraz domy.
- Zakres lat. Chiron i planetoidy mają u nas tabele na lata 1900-2099. Poza tym zakresem pomijamy je i piszemy o tym pod wynikiem.
- Daleka północ. Za kołem podbiegunowym domów Placidusa nie da się wyznaczyć. Podpowiadamy wtedy domy równe albo całe znaki.
- Węzeł księżycowy prawdziwy. Programy liczą go na kilka sposobów, więc w innym miejscu możesz zobaczyć różnicę do około minuty łuku.
- Astronomia a astrologia. Wszystko powyżej dotyczy położeń na niebie, które da się zmierzyć. Opis tych położeń to tradycja i język symboli, a nie nauka ścisła. Tę granicę rysujemy na całej stronie.
Sprawdź to u siebie
Pod każdym kosmogramem jest karta „Jak to policzyliśmy”: chwila urodzenia przeliczona na czas uniwersalny, dzień juliański i użyte teorie. Te same dane możesz wpisać do NASA JPL Horizons albo do dowolnego programu astronomicznego i porównać wynik.