13 listopada 2026

Nawal Tz'ikin (Ptak, orzeł)

Ptak, który szybuje między niebem a ziemią, w kicze nosi nazwę Tz'ikin, a w jukateckim Men i bywa utożsamiany z orłem. Tradycja widzi w nim posłańca, który zanosi prośby ku niebu i przynosi odpowiedzi. Nawal wiąże się z wolnością, szerokim spojrzeniem, szczęściem i dobrobytem, a także z miłością. Kwezal, święty ptak Gwatemali, bywa łączony właśnie z tym znakiem. Osoby urodzone w dniu Tz'ikin często mają wizję i zdolność patrzenia na sprawy z dystansu. Potrafią dostrzegać szanse, które umykają innym, i odważnie po nie sięgać. Tradycja mówi, że sprzyja im szczęście w sprawach materialnych i że mają lekką rękę do interesów. Bywają romantyczne, niezależne i serdeczne, a wolność cenią ponad wiele innych wartości. Wyzwaniem bywa nadmierne przywiązanie do posiadania i zazdrość, zarówno w miłości, jak i wobec cudzych sukcesów. Osoby z tym nawalem mogą też unosić się zbyt wysoko i tracić kontakt z codziennością albo odlatywać, gdy związek wymaga zaangażowania. W Cholq'ij jest to dzień, w którym prosi się o pomyślność, o dobrą pracę, o miłość i o szczęśliwe rozwiązanie spraw. Tradycja podpowiada osobom z tym nawalem, by korzystały ze swojego szerokiego spojrzenia także dla innych, bo ptak niesie dary nie tylko dla siebie.

Liczba 9: B'elejeb', dziewiątka, jest w tradycji Majów mocno związana z życiem i jego dojrzewaniem. Często przypomina się, że rachuba Tzolk'in trwa mniej więcej tyle, co ludzka ciąża, czyli około dziewięciu miesięcy. Z dziewiątką łączy się też dziewięciu władców nocy i dziewięć poziomów podziemnego świata. Ostatnia z liczb środkowych daje nawalowi cierpliwość, wrażliwość i siłę wytrwania. Osoby urodzone w takim dniu często mają artystyczną duszę i umiejętność czekania na właściwy moment.

Krzyż majański

Krzyż to współczesna forma gwatemalska: poczęcie 8 dni przed urodzeniem w rachubie 260 dni, przeznaczenie 8 dni po, prawa ręka 6 dni przed, lewa 6 dni po. Prawa i lewa strona są odwrócone, jak w lustrze.

Poczęcie: 1 Kej. Pole poczęcia, umieszczane u dołu krzyża, wyznacza nawal przypadający osiem dni przed urodzeniem w rachubie 260 dni. W tej współczesnej formie odczytu, znanej z Gwatemali i opisanej m.in. przez Kennetha Johnsona, oznacza ono korzenie: to, co zostało przyniesione na świat, rodzinne wzorce i dawne skłonności. Często pokazuje, skąd bierze się naturalna siła, a także nawyki działające niemal bezwiednie.

Przeznaczenie: 4 Aq'ab'al. Na górze krzyża leży pole przeznaczenia, czyli nawal dnia wypadającego osiem dni po urodzeniu. Według współczesnej gwatemalskiej formy krzyża, którą opisywał między innymi Kenneth Johnson, wskazuje ono kierunek rozwoju i cechy dojrzewające z wiekiem. Nie jest wyrokiem, raczej horyzontem: pokazuje, ku czemu osoby z danym układem mogą się zwracać, gdy nabierają doświadczenia i pewności siebie.

Prawa ręka: 3 Toj. Prawa ręka krzyża to nawal przypadający sześć dni przed urodzeniem. W tej współczesnej formie odczytu, wywodzonej z Gwatemali i opisanej m.in. przez Kennetha Johnsona, odpowiada stronie aktywnej: temu, co łatwo wychodzi w działaniu, w pracy i w kontaktach z ludźmi. Bywa też odczytywana jako źródło wsparcia, czyli cecha, po którą warto sięgać w trudniejszych chwilach i przy nowych przedsięwzięciach.

Lewa ręka: 2 Imox. Lewa ręka, ostatnie z pięciu pól, to nawal dnia przypadającego sześć dni po urodzeniu. Współczesny krzyż majański, znany z praktyki gwatemalskiej i opisany m.in. przez Kennetha Johnsona, łączy ją ze stroną przyjmującą: z intuicją, wrażliwością i tym, co dociera bez wysiłku. To pole mówi o przeczuciach, o odbiorze ludzi i miejsc oraz o darach, które rozwijają się w ciszy.

Haab i Długa Rachuba

8 Keh. Keh znaczy jeleń, zwierzę bliskie myśliwym i obecne w wielu obrzędach, a nazwa przywołuje las, czujność i zręczność. Warto pamiętać, że Haab nie zna dnia przestępnego, więc jego miesiące powoli przesuwają się względem pór roku i dawne skojarzenia sezonowe dziś nie zawsze pasują.

13.0.14.1.15: 13 baktunów, 0 katunów, 14 tunów, 1 winali i 15 kinów od początku obecnej ery Majów.

Znak aztecki tego dnia

Ten sam dzień w azteckim tonalpohualli to 9 Cuauhtli (Orzeł). Piętnasty znak, Cuauhtli, czyli Orzeł, należał do najważniejszych symboli Azteków. Orzeł wznosi się wysoko i widzi daleko, kojarzono go ze słońcem, a według przekazu o założeniu Tenochtitlan właśnie orzeł siedzący na kaktusie wskazał miejsce na nowe miasto.